SẮP XẾP HỢP LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN, ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
Chỉ thị 40/CT-TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành ngày 15/6/2004 đã thể hiện quan điểm hết sức coi vấn đề nâng cao chất chất lượng đội ngũ giáo viên (GV) và cán bộ quản lý giáo dục (GD) để thực hiện hiệu quả những yêu cầu và nhiệm vụ của sự nghiệp đổi mới giáo dục đào tạo, đáp ứng sự nghiệp phát triển đất nước trong thời ký công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Hai năm qua, những quan điểm chỉ đạo của Đảng đang được từng bước hiện thực hoá. Một trong những điểm nhấn của quá trình hiện thực hoá này là việc thực hiện sắp xếp lại đội ngũ nhà giáo theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ.

I. Cần giải quyết một nghịch lý đã và đang tồn tại: vừa thừa lại vừa thiếu giáo viên.
1. Trong những ngày tháng đất nước đầy khó khăn thử thách thời chống Mỹ cũng như những năm tháng đời sống kinh tế vất vả gay go suốt thập kỷ 80 và đầu thập kỷ 90, ngành giáo dục (GD) có lúc lâm vào tình trạng cực kỳ nan giải, trong đó có vấn đề thiếu giáo viên (GV) trầm trọng. Khi ấy, chúng ta tuyển vào làm GV thuộc nhiều trình độ khác nhau. Những người đã tốt nghiệp lớp 7, lớp 9, thậm chí ở những vùng khó khăn như miền núi hoặc vùng đồng bằng sông Cửu Long, có giai đoạn chỉ cần tốt nghiệp lớp 5 là có thể được tuyển vào học nghiệp vụ sư phạm một thời gian một đôi năm rồi trở thành GV và về trường phổ thông giảng dạy. Do đó, các hệ sư phạm chính quy đào tạo cấp tốc như 7+1, 7+2, 7+3 năm, 9+2, 9+3 năm, 10+1, 10+ 2, 10+ 3 năm, thậm chí 5+2, 5+3 hoặc 10+3 tháng… nối tiếp nhau ra đời, thật đa dạng và phong phú như chính cuộc sống vốn phong phú đa dạng ở mỗi địa phương. Lúc khó khăn như vậy, đào tạo nhanh để đáp ứng kịp thời yêu cầu của cách mạng là tiêu chí cần được ưu tiên số một. Vấn đề chất lượng đào tạo tạm lui xuống hàng thứ hai và sẽ giải quyết bất cập bằng những giải pháp phù hợp sau đó. Thế rồi đối mặt với vất vả, khó khăn, một bộ phận đáng kể GV do sức ép của cuộc sống đã phải bỏ nghề. Cùng thời điểm ấy, hầu hết đội ngũ GV “đa hệ” này lại bám lớp bám trường, một lòng gắn bó nghề dạy học… Họ đã đóng góp công sức không nhỏ vào quá trình xây dựng và phát triển không ngừng sự nghiệp giáo dục đào tạo ở mọi miền đất nước. Giờ đây, sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước trong bối cảnh toàn cầu và hội nhập quốc tế đặt ra những yêu cầu mới thúc đẩy sự đổi mới toàn diện và mạnh mẽ giáo dục đào tạo ở tất cả các bậc học, cấp học. Tiến trình xây dựng một xã hội phát triển đang ngày càng đòi hỏi gay gắt hơn đối với việc đào tạo nguồn nhân lực mới. Chất lượng GD đang là điểm nóng được xem xét hơn lúc nào hết. Điều này tất yếu dẫn đến việc rà soát lại chất lượng đội ngũ GV, yếu tố “quyết định chất lượng giáo dục”. Nghị quyết T.Ư. 2 (khoá VIII) đánh giá: đội ngũ GV còn nhiều yếu kém, bất cập. Sự bất cập là do nhiều lý do, chủ quan và khách quan. Nhưng bởi hoàn cảnh riêng, ở nước ta, có nhiều sự bất cập đã thể hiện ngay trong quá trình đào tạo GV rất thiếu thống nhất như đã trình bày ở trên, mặc dầu, sự thiếu thống nhất ấy có tính lịch sử của nó. Trước những yêu cầu của sự nghiệp đổi mới GD hiện nay thì chỉ kinh nghiệm giảng dạy thôi chưa đủ mà cần phải có nhiệt tình, quyết tâm và vốn liếng tri thức mới về khoa học cơ bản cũng như về phương pháp sư phạm hiện đại. Đó là những yếu tố cơ bản để làm nên sự nhanh nhạy và tính thích ứng trong việc tiếp thu tinh thần đổi mới. Những điều ấy, thế hệ sinh viên được đào tạo chính quy trong các nhà trường sư phạm hiện nay hiện nay được trang bị khá tốt bởi chương trình đào tạo đã cập nhật hơn trước, môi trường kinh tế-xã hội, khoa học-kỹ thuật phát triển hơn trước. Đáng tiếc rằng, ở rất nhiều địa phương, lực lượng GV trẻ mới ra trường như thế không bố trí được công việc. Rất nhiều sinh viên sư phạm ra trường với tấm bằng khá, giỏi; với những tri thức mới mẻ và đặc biệt là với bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ mà cũng không xin vào được các trường phổ thông để làm công việc họ đã được